ENGELLİ HAKLARI
KAMUSAL HAKLARDA İNDİRİM
- Su İndirimi
Her belediye su indirimini en az %30 oranında uygulamak zorundadır.Bu indirimi yapmayan belediyeler
için şikayet hakkınızı kullanınız.Ev sahibi,kiracılar ve lojmanda oturanlar su indirimi yaptırabilirler.Ev
sahipleri ve kiracıların evin deprem sigortası belgesini göstermeleri gerekmektedir. Elektrik ve doğalgazda
indirim yoktur. - Digitürk İndirimi
% 50 indirimlidir.Bilgi için (212) 4737373 arayınız - Türk Telekom Sosyal Tarife
Türk Telekom Sosyal Tarife engelliler için düzenlenmiştir. Başvuru için engelli raporu,nüfus kağıdı
fotokopisi gereklidir.İlgili Telekom Merkezine engelli birey ile ya da vasi kararı ile başvuru yapmalısınız. - TTNET ve Fiber İnternet
Yaş sınırı olmaksızın %25 indirimlidir.Bu indirimden yararlanmak için Türk Telekomu arayabilirsiniz.(444
0375) - Uydunet ve Turkcell Süperonline
Bu hizmetlerde %25 indirim mevcuttur. - Türknet vb. şeklinde de diğer internet hizmetlerininde de indirimler bulunmaktadır.
- Cep Telefonu Hizmetlerinde İndirim
Turkcell ,Avea ve Vodafone’ da engellilere özel tarifeler mevcuttur
Ulaşımda İndirim - Şehir İçi Ulaşım
Belediye otobüsleri,Metro seferleri, TCDD ve Deniz Yollarının şehir içi seferleri ücretsizdir - TCDD ve Deniz Yolları
Devlet Demiryollarına ve Deniz Yollarına ait şehir dışı seferleri ücretsizdir.Not:Ücretsiz seyahat hakkı için
Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden alacağınız ‘’Engelli Kimlik Kartı’’ geçerlidir. - Şehirler Arası Otobüslerde İndirim
%30 indirim mevcuttur. Refakatçi indirimi yoktur. İnternetten bilet alımlarında bu indirimden
yararlanılamamaktadır. Engelli indirimi yapmayan otobüs firmaları hakkında tutanak tutturup Ulaştırma
Bakanlığına bildirebilirsiniz. Ya da aldığınız bilet ve engelli kimlik kartınızın fotokopisi ile beraber BİMER’ e
şikayet ediniz. Otobüs firmaları size ” otobüste bir engelliye (bu 2 veya 3 olabilir) indirim yaptık,
kontenjan doldu ”der ise mutlaka itiraz ediniz. Hiç bir yasal dayanağı olmayan bu sınırlama için yine
BİMER’e şikayette bulununuz. Size Karayolları Trafik Yönetmeliğine dayanarak kontenjan uyguladıklarını
söylerlerse bu yönetmelikte her engelliye indirim uygulanacağının belirtildiğini söyleyiniz. Karayolları
Taşıma Yönetmeliği 57.madde 11.fıkra: (Değişik ibare:RG-21/8/2009-27326) % 40 oranında engelli
olduğunu belgeleyen kişiler için bilet ücreti geçerli ücret tarifesi üzerinden % 30 indirimli düzenlenir. - THY İndirimi
%25 indirim mevcuttur.
Ancak ekonomik bilet alanlar ile internetten bilet alanlar bu indirimden yararlanamamaktadır. Tekerlekli
sandalyede olanlar,görme ve işitme engellinin ikisine birden sahip olanlar tek başlarına seyahat etme
özgürlüğüne sahip değillerdir.Bu kişilerin yanında mutlaka refakatçi bulunmalıdır.
ARAÇ ALIMLARINDA ÖTV VE MTV MUAFİYETİ
% 90 ve üzeri engelli yakını olanlar ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)ve MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) muafiyetli
sıfır araç alma hakları vardır.
Kendisi H sınıfı ehliyet sahibi olup ”özel donanımlı araç kullanabilir ” ibareli sağlık kurul kararı alanlar da
engel oranına bakılmaksızın (engel oranı %90’ın altında olması halinde) sol ayak veya sol bacak engeli
bulunanlar otomatik vitesli araç, sağ ayak veya sağ bacak engeli olanlar otomatik vitesli araçlara
engellerine uygun hareket ettirici tadilatlar yaptırarak ÖTV ve MTV muafiyetli araç alabilirler.
Ayrıca %90 ve üzeri engelli yakını olanlar,engelli yakını tarafından kullanılması ve engelli kişinin ortopedik
engelli olması şartı ile yurt dışından özel tertibatlı araç getirtebilirler.
ÖTV indirimli araç alımlarında KDV indirimine özel bir düzenleme bulunmamaktadır.
Engellilik durumlarının araçları bizzat kullanamayacak ve sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye
kullandıklarını sağlık raporu ile belgeleyenlerden engellilik derecesi % 90 veya daha fazla olup tekerlekli
sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptıran malûl ve engelliler beş
yılda bir ÖTV siz sıfır araç (sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olan) alabilir.
MTV muafiyetinden yararlanmak için;
Vergi Dairesine müracaat edilmesi gerekmektedir.Aksi halde aracınıza ait vergi borcu ile karşılaşırsınız.Bu
durumda araç ruhsatı,engelli raporu ve nüfus kağıdı ile beraber Vergi Dairesine başvurarak borcunuzu
iptal ettirebilirsiniz. Bilgi için bakınız ‘’Gelir İdaresi Başkanlığı 2013 Engelliler Vergi Rehberi’’
İşitme engelliler H Sınıfı ehliyet alır ancak ÖTV muafiyetli araç alamazlar.İşitme engelliler araçlarının
arkasına ‘’işitme engelli’’simgesi yapıştırmalıdırlar.
Özel Tüketim Vergisi İstisnasından Faydalanmayan Engelliler İçin MTV İstisna Uygulaması Özel tüketim
vergisi istisnasından faydalanmayan ancak %90’ın altında engel oranına sahip engelliler engellerine
uygun özel donanım yaptırtmak şartı ile MTV muafiyetinden yararlanabilmektedir.
Engelliler İçin Araç Park Yerleri
ÖTV indirimi ile alınmış olması şartı ile engelli araç park yerlerine araç park edebilirler.
Otobanlarda 15 dakikaya kadar araçlarını yol kenarına çekebilirler.
Hava alanlarında,Belediye tarafından işletilen otoparklardan ücretsiz yararlanabilirler.
ÖTV indirimli aracı olanlar yaşadıkları evlerin önüne ilgili belediyeye müracaat ederek Engelli Araç Park
Yeri yaptırabilir.
Araç muayene istasyonlarında engellilere ait ÖTV indirimli araçlara öncelik hakkı vardır.
Engelli Araç Park Kartı
Aracın ÖTV indirimli alınan araçlar içinTrafik Tescil Şubesine dilekçe ile başvurarak engelli araç park kartı
temin edilebilir.
Ayrıca %90 ve üzerinde engel oranına sahip ancak ÖTV muafiyetsiz alınan araçlar için de engelli araç park
kartı verilmektedir.(Ankara Kurtuluş Trafik Tescil Şubesinden alınan bilgidir) Engelli kimlik kartlarını araç
ön camına bırakarak aracınızı park ettiğinizde oradaki güvenlik görevlisinin inisiyatifinde olduğunuzu
bilmelisiniz.
ENGELLİ ÇALIŞANIN HAKLARI
Engelli kadrosundan işe başlayanlar ile işe başladıktan sonra engelli olanlar engelli memur olarak aynı
haklara sahip olurlar. - İşe girişlerinde %60 ve üzerinde engel oranına sahip olanlar malulen emeklilik hakkına sahip değillerdir.
Ancak işe girişten sonra engelli hale gelip %60 ve üzerinde çalışma gücünü kaybedenler malulen emeklilik
hakkını elde ederler. Bu kişilerin en az 10 yıllık sigortalılık süresine sahip olmaları gerekir. Başkasının
bakımına muhtaç hale gelen malul çalışanlar için bu süre aranmaz diğer şartların uygun olması halinde
malulen emekli edilirler. - Sonradan %60’ ın altında engel oranına sahip olanlar ile işe engelli kadrosundan girenler işe giriş
tarihlerine göre erken emeklilik haklarını elde ederler. 2008 öncesi işe girmiş memurlar için 5434 Sayılı
Yasa hükümleri, 2008 sonrası işe girenler için 5510 Sayılı Yasa hükümleri uygulanır. Buna göre 1 Ekim
2008 öncesi işe girmiş engelli memurların tamamı 15 yılda emekli olurken, 2008 sonrası işe girenler engel
oranlarına göre kademeli (15-19 sene arası) erken emeklilik hakkı elde ederler. - İşe girdiklerinde engelli oldukları halde engel durumlarını beyan etmeyip engelli kadrosunda
olmayanlar doğuştan ya da işe girmeden önce engelli olduklarını gösteren raporlarını Sosyal Güvenlik
Kurumu ya ilettikleri takdirde uygun görülürse erken emeklilik hakkını alırlar.
•Doğuştan ya da işe girmeden önce malul durumda engelli oldukları Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık
Kurulunca tespit edilenler (raporlarını sunmayıp sağlam olarak işe girenler) sonradan bu raporlarını
sunduklarında da malulen emekli olamazlar.
TSK da çalışanların malulen emeklilik işlemlerinde maluliyet tespiti Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğine göre yapılmaktadır. Engel oranı %60 ve üzerinde olanların malulen emeklilik hakkı elde
edebilmesi için mutlaka Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi
,dolayısıyla sağlık raporlarının tam teşekküllü asker hastanelerinden alınması gerekir.
TSK da engelli kadrosunda olan memurlar sonradan başka bir hastalığa bağlı engele sahip olurlarsa
sadece bu engelin Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre değerlendirmesi sağlıklı
çalışanların değerlendirildiği maddelere göre yapılır.
Asker hastaneler dışında alınmış sağlık raporlarının asker hastanelerde onaylanma şartı (TSK Sağlık
Yeteneği Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi) Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Muayene Yönergesine
göre zorunludur.
Erken emeklilik ve maluliyet için alınmış raporların Sosyal Güvenlik Kurumu ya bağlı olan Sağlık Kurulunca
değerlendirildiği, gerekirse tekrar raporlanma istenebileceğini ve son kararın bu sağlık kuruluna ait
olduğu da bilinmelidir. - İş Kanuna tabi olan engelliler de işe giriş tarihlerine göre düzenlenmiş kademeli erken emeklilik hakkına
sahiptirler. Ancak erken emeklilik hakkı için 1 Ekim 2008 öncesi işe girmiş olanların mutlaka vergi indirimi
hakkını almış olmaları gerekir. 1 Ekim 2008 sonrası işe giren SSK’ lı çalışanlar ile Bağ-Kur ve Emekli
Sandığına tabi çalışanlar vergi indirimi belgesi almak zorunda değildirler.
Engelli Çalışanlara Erken Emeklilik
%40 ve üzeri çalışan tüm engellilere erken emeklilik hakkı verilmiştir. 1 Ekim 2008 öncesi işe girenler için
15 yıl, 1 Ekim 2008 sonrası işe girenler için engel oranlarına göre kademeli erken emeklilik hakkı
getirilmiştir.
Engelli Çalışanların Gelir Vergisi İndirimi
%40 ve üzeri tüm engelli çalışanlar gelir vergisi indiriminden yararlanır.Bunun için engelli raporu,çalışma
belgeleri ile ilgili vergi dairesine bir dilekçe ile başvurulmalıdır.
Engel oranı: - %40-59 arası olanlar 3.Derece,
- %60-79 olanlar 2.Derece,
- %80 ve üzerinde olanlar 1.Derece vergi indiriminden yararlanır.
Engelli Memurun İzin Hakkı - 10-16 Mayıs Engelliler Haftasının ilk günü ile 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde kamuda görev yapan
tüm engelliler idari izinli sayılır. - Olumsuz hava koşulları nedeniyle valiliklerce okulların tatil edilmesi halinde aynı bölgedeki kamu
görevlisi engelliler, ayrıca bir talimat ve talebe gerek kalmadan, belirlenen tatil süresince idari izinli
sayılacaktır. ’’ Devlet Memurları Kanunu Madde 100:Ancak engelliler için; engel durumu, hizmet
gerekleri, iklim ve ulaşım şartları göz önünde bulundurulmak suretiyle günlük çalışmanın başlama ve bitiş
saatleri ile öğle dinlenme süreleri merkezde üst yönetici, taşrada mülki amirlerce farklı belirlenebilir. - Görme engelliler ,az görenler,gece körlüğü olanlar ve yürüme engelliler kış saati uygulanan,mesai
saatleri bitiminin akşam karanlığına denk geldiği sürece mesai başlangıç ve bitiş saatlerinin
düzenlenmesini talep edebilirler.
Devlet Memurları Kanunu Madde 101: Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası
görevi verilemez.Buna göre engellilerin çalıştırılamayacağı saatler akşam 20:00 ile sabah 06:00 arasındaki
saatlerdir. Bu saatler İş Kanununda yer aldığı gibi Devlet Memurları Kanununda yer almaz. Ancak bu
konuda Devlet Personel Başkanlığının 18 Eylül 2014 tarihli mütalaası bu saatleri teyid etmekte ve
memurlar için de İş Kanununda belirtilen saatlerin ana alınması gerektiği ifade edilmektedir.
Not: Memurlar için gece saatlerinin tanımlanmasına ait görüş talebi SİME-SEN tarfından yapılmıştır.
Anayasa 50. Madde 2. Fıkra:’’Bedenî veya ruhî yetersizliği olanların çalışma şartları bakımından özel
olarak korunurlar”.
Özel Sektörde Çalışan Engelliler
Engellilerin çalıştığı kamu kurum ve kuruluşu özelleştirme kapsamındaysa, kapatma ve tasfiye halleri
dışında engelli çalışan işten çıkartılamaz .Kapatma veya tasfiye halinde işine son verilen engelli
vatandaşlar ildeki Türkiye İş Kurumuna başvurmalıdır. Bu durumda iş kaybı tazminatı, kurumun diğer
çalışanlara tanıdığı hakların iki katı oranında ödenmektedir.
Malulen Emeklilik
İşe girdikten sonra engelli hale gelenlerden engel oranı%60’ın altında olanlar engelliler için erken
emeklilik hakkını alırken, engel oranı (iş gücü kaybı oranı) %60 ve üzeri olanlar Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından malulen emeklilik hakkını alırlar. TSK’ da çalışanlar malulen emeklilik için 3 Ağustos 2013
tarihli Maluliyet Yönetmeliğinin 10.Maddesine göre:(4) Maluliyet kararlarında; b)’’ Türk Silahlı Kuvvetleri
bünyesinde çalışan askeri ve sivil personel ile askerlik görevi ile yükümlüleri için, 8/10/1986 tarihli ve
86/11092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği ana alınır’’ ifadesine dayanarak malulen emekli olurlar
SOSYAL YARDIM HAKLARI
On Sekiz Yaş Üstü Engellilik Maaşı
2022 Sayılı Yasaya göre; 18 yaşını dolduran %40 ve üzeri engelli olanlara,gerekli şartları taşıması halinde
hane geliri kişi başına asgari ücretin üçte birinden az olanlara maaş bağlanır. Sahip olunan ev,arsa ve
aracın(ÖTV indirimli alınan araç dahil) belirlenen raiç bedeli,kira geliri aylık gelire dahil edilir.Hane gideri
gelirden fazla ise fazla olan miktar aylık gelire dahil edilir.(25 Ocak 2013 tarihli 65 yaşını doldurmuş
muhtaç, güçsüz ve kimsesiz Türk vatandaşları ile engelli ve muhtaç Türk vatandaşlarına aylık bağlanması
hakkında yönetmelik.)
Not:Evde bakım maaşı hane geliri ölçümüne dahil edilir.
Vakıf Aylığı
Vakıflar Genel Müdürlüğünce 18 yaşını dolduran,% 40 ve üzeri engelli olup hiçbir ad altında maaş
almayanlardan gerekli şartları taşıyanlara aylık bağlanır. Vakıflar Genel Müdürlüğünden bu konuda bilgi
alabilirsiniz.
Engelli Maaşları Ve Haciz
Engelli bireyin aldığı sosyal yardım kapsamındaki maaşlar haczedilemez.Kişi kendi aldığı engelli maaşını
isteyerek de olsa haczettiremez.
TIBBİ MALZEME ALIMINDA HAKLAR
Hanede kişi başına düşen miktar asgari ücretin üçte birinden az olanlar bağlı oldukları il/ilçe SYDV ye
(Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı) başvurarak almış oldukları tıbbi malzemelerin Sosyal Güvenlik
Kurumu ödemesi dışında kalan miktarı talep edebilirler.Burada Vakıf Değerlendirme Kurulunun kararınca
kişiye ödeme yapılıp yapılmayacağı belirlenir.
ÜNİVERSİTEDE ENGELLİ ÖĞRENCİLERİN HAKLARI - Engellilere YGS taban puanı 20 Aralık 2013 tarihinde 100 puan olarak belirlenmiştir.
- Her üniversitede Engelli Öğrenci Birimi oluşturulmuştur.
- Engelli öğrencilere bazı üniversitelerde yerleşme aşamasında ek puan verilebilir.
Bu konuda tercih edeceğiniz üniversiteden bilgi alabilirsiniz. - Üniversitede okuyan engelli öğrenciler yurtlarda öncelik hakkından yararlanmak için ilk kayıt
olduklarında Kredi ve Yurtlar Kurumuna başvurmalıdır. - Bazı üniversitelerde engelli öğrencilere öğrenim ücretlerinde engel oranlarında indirim
uygulanmaktadır. Tercih ettiğiniz üniversiteden bu konuda bilgi alabilirsiniz. - Açık Öğretim Fakültesinde ücret ödenmemektedir.
Ancak Açık Öğretim Fakültesini mezun olmaları gereken sürede bitiremeyenler öğrenci harcında engel
oranlarında indirim yapılarak ödeme yapmaktadırlar. - Üstün yetenekli öğrencilerin YÖK tarafından değerlendirilmesi sonucu uygun görülmesi halinde YGS ye
girmeden Güzel Sanatlar Bölümlerine kayıt olabilmeleri hakkı getirilmiştir.
Bu nedenle Otizmli üstün yetenekli çocuklar da bu haktan yararlanabileceklerdir. - Üniversiteler görme, işitme ve ortopedik engelli öğrenciler için ortam, araç, gereç hazırlamak
zorundadır. Üniversite sınavında öğrencilerin engel gruplarına uygun düzenlemelerin yapılabilmesi için
başvuru aşamasında engellilik raporlarını ÖSYM’ ye vermeleri gerekmektedir. - Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliğine eklenen madde ile tekerlekli sandalye kullananlar, görme
engellilere gibi tek başına şehir içi otobüslere binemeyenlere yaşadıkları şehirde yurt imkanı sağlanır.İlgili
madde şu şekildedir:
MÜZE VE ÖREN YERLERİNDE İNDİRİM - Müze ve ören yerlerine giriş ücretsizdir.
- Özel işletilen müze ve tarihi yerlerde indirim hakkı işletmenin inisiyatifindedir.
EKPSS ‘YE GİRME HAKKI
(Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı) - 2 yılda bir yapılan sınava her türlü engel grubuna sahip olan engelli bireyler katılabilirler.
- Sınav ve kura yöntemiyle atama yapılır. Lise,ön lisans ve lisans mezunları sınava,ilköğretim ve ortaokul
mezunları kuraya katılabileceklerdir. Sınava girmiş olanlar tekrar kura için müracaat edemezler
EMLAK VERGİSİ MUAFİYETİ
Evin mülkiyetinin engelli bireyin üzerinde olması şartı ile 200 metrekareyi geçmeyen tek evde emlak
vergisi muafiyeti vardır.Ayrıca bir ev için pay sahipliği olunduğunda yine 200 metrekareye kadar olan
paylar için muafiyet vardır.Bunun için evin bulunduğu belediye birimine baş vurmalısınız.Emlak vergisi
indirimi sadece emlak sahipliğinde geçerlidir ,arsa sahipliğinde söz konusu değildir.
Emlak vergisi muafiyeti için yaş sınırı,gelir ölçümü gibi kriterler yoktur.
Sadece belirli dönemler için kullanılan evler için bu hak kullanılamaz.
MUAYENEDE ÖNCELİK HAKKI
Tüm hastanelerde muayene sırasında öncelik hakkı vardır.
DEVLET TİYATROLARINDA İNDİRİM - Gösterileri ücretsiz izleme hakkı vardır.
- Engelli Tiyatroları Kültür Bakanlığı’ndan maddi destek almaktadır.
BAYİİLİKLER
18 yaşını dolduran zihinsel yetersizliği olmayan ve vesayet altında olmamak şartı ile her engelli birey Milli
Piyango Genel Müdürlüğü tarafından verilen Sayısal Oyunlar Bayiliklerini alabilirler.
SAĞLIK RAPORU ALIMI, ÜCRETİ, GEÇERLİLİK SÜRESİ VE İTİRAZ HAKKI
Engelli sağlık rapor alımı Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet Hastanelerinde 3 lira iken 20 lira olarak
ücretlendirilmiştir.(Ağustos 2014).Mart 2013 Sağlık Uygulama Tebliği yayınlanana dek ücretsiz olan sağlık
rapor işlemleri artık ücretlidir.Sadece engelli sağlık raporları eğer ilk kez alınıyorsa ücretsiz ancak
yenilenen raporlar ücretli hale getirilmiştir.
Rapor esnasında yapılan her türlü işlem,test vb. ücretlidir.
Engelli bireylerin ilgili mevzuatına uygun olarak daha önceden almış oldukları sağlık kurulu raporlarına
istinaden engellilik durumlarının tespitine veya engellilikleri dolayısıyla kendilerine veya yakınlarına
kolaylıklar ya da haklar teminine yönelik olarak bu maddenin yayımı tarihine kadar verilmiş olan özürlü,
sakat, çürük veya zihinsel ya da bedensel engelleri niteleyen benzeri ibareleri içeren belge, kimlik, kart ve
benzeri belgelerin, geçerli oldukları süreler dâhilinde yenilenmeleri gerekmez.(5378 Sayılı Yasa)
Alınmış olan sağlık raporlarına itiraz için İl Sağlık Müdürlüklerine dilekçe ile başvuru yapılmalıdır.İl Sağlık
Müdürlüğünün sevk ettiği hastanede ilk raporla aynı sonuç çıkar ise karar kesinleşir.Farklı sonuç çıkması
halinde İl Sağlık Müdürlüğü Hakem Hastaneye sevk edebilir.Hakem Hastane kararları kesindir.
TOKİ KURA ÇEKİLİŞİNDE HAKLAR
TOKİ kampanyalarında uygun şartları taşıyan engellilere öncelikle engellilere ait kuraya katılma hakkı
verilir.Bu kurada kendilerine ev çıkmayanlar ikinci olarak genel kuraya katılma hakları da vardır.Bu
konuda müracaat esnasında bilgi isteyebilirsiniz.
OTURULAN KONUTTA DÜZENLEME YAPILMASI
Oturulan konutta ve apartmanda yönetmelik gereği engellilere uygun düzenlemeler yaptırılabilir.
ENGELLİLERE YÖNELİK KDV MUAFİYETİ
Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç,gereç ve özel
bilgisayar programları, Katma Değer Vergisinden istisna edilmiştir.
Buna göre;engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamlarında kullanmaları için özel olarak üretilmiş
her türlü araç gereç (örneğin, görme engellilerin kullandıkları baston, yazı makinesi, kabartma klavye,
sesli kitap; ortopedik engellilerin kullandıkları ortez,protez gibi cihazlar) ile özel bilgisayar programları
istisna kapsamında kabul edilecektir.
ENGELLİ SPORCULAR
Engellilerin profesyonel olarak spor yapmaları için Devlet Bakanlığına bağlı Engelliler Spor Federasyonu
vardır.
Ulusal ve uluslar arası yarışmalarda madalya alan engelli bireylere YGS olmadan Yüksek Öğrenime
yerleşme hakkı verilmiştir.
İŞİTME ENGELLİLERİN HAKLARI
İşitme engelli öğrenciler meslek liselerine sınavsız yerleşebilmektedir.Ayrıca işitme engellilere okul
öncesi, ilköğretim ve ortaöğretimde gündüzlü ve yatılı eğitim hizmeti verilmektedir.
ENGELLİ SEÇMENLER
Seçim Kurulları seçimlerde oy kullanacak engelliler için oy kullanma alanlarını engellilere uygun hale
getirmekle yükümlüdürler.
MESLEK EDİNDİRME HAKKI
Halk eğitim merkezleri, Türkiye İş Kurumu, KOSGEB gibi kamu kurumlarında engellilere özel meslek
edindirme kursları açılmakta, bu kursları bitiren engellilere iş yerleştirmelerde öncelik tanınmaktadır.
ENGELLİ KİMLİK KARTI
Tüm haklardan yararlanmak için ”engelli kimlik kartı” beyanı yeterlidir.
Raporunda ‘’ağır engelli’’ibaresi olanların refakatçileri ile beraber ücretsiz ulaşım hakkından
yaralanabilmeleri için engelli kimlik kartlarını değiştirmeleri gerekmektedir.Bunun için Sosyal Hizmetler İl
Müdürlüklerine müracaat edilmelidir.
FİZİK TEDAVİ SEANSLARI
Uygun raporlama yapıldığında Sağlık Uygulama Tebliğine göre Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon hizmeti
alınmaktadır.
Fizik Tedavi Klinik ve Merkezlerinden bilgi alabilirsiniz.
KORUMALI İŞ YERLERİ
İstihdamı güç olan zihinsel engelli bireyler için Korumalı İşyerleri açılması konusunda yasal düzenlemeler
yapılmıştır.(Şubat 2014)
BELEDİYE HİZMETLERİ
Büyükşehir,il,ilçe ve belde belediyeleri engellilere yönelik çalışmalar yapmakla yükümlüdürler. Bağlı
olduğunuz belediyelere müracaat ederek engellilere yönelik hizmetleri öğrenebilirsiniz.
Meslek Edindirme Kursları, Yaşam Merkezleri, Rehabilitasyon Merkezleri, Temizlik, Servis Hizmetleri,
Psikolojik Destek Hizmetleri, Sosyal Yardım, Bakım, Bilgilendirme, Bakım ve Onarım Hizmetleri, belediye
hizmetlerine örnektir.
Bu hizmetlerden yararlanabilmek için Belediye Engelli Hizmet Birimine kayıt olunması gerekmektedir.
ENGELLİ SORUNLARI DANIŞMA
Tüm haklar için; Alo 183 Aile, Kadın, Çocuk, Engelli ve Sosyal Hizmet Danışma Hattı’ndan yönlendirme
alınabilir.