🧩 Engellilik Nedir?
Engellilik, bir bireyin fiziksel, zihinsel, ruhsal, duyusal veya sosyal yetilerinde kalıcı ya da geçici bir kayıp yaşaması nedeniyle toplumsal yaşama tam ve eşit biçimde katılımını zorlaştıran durumdur.
Bu durum doğuştan olabileceği gibi (örneğin genetik hastalıklar, doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar), sonradan da (örneğin kaza, hastalık veya yaşlılık) ortaya çıkabilir.
👩🦽 Engel Türleri
Engellilik farklı şekillerde sınıflandırılır. Başlıca türleri şunlardır:
- Fiziksel (Ortopedik) Engellilik:
Hareket etme, yürüme, kol/bacak kullanma gibi fiziksel fonksiyonlarda kısıtlılık (örnek: felç, ampute, kas hastalıkları). - Görme Engellilik:
Görme duyusunun tamamen ya da kısmen kaybı. - İşitme Engellilik:
Duyma yetisinin kaybı ya da azalması. - Zihinsel Engellilik:
Zeka gelişiminde gerilik veya öğrenme güçlüğü (örnek: Down sendromu, otizm spektrum bozukluğu). - Ruhsal/Duygusal Engellilik:
Psikiyatrik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam becerilerinde zorlanma (örnek: şizofreni, bipolar bozukluk). - Dil ve Konuşma Engelliliği:
Ses çıkarma, konuşma, anlama veya ifade etmede güçlük yaşanması.
⚖️ Engellilerin Hakları
Engelliler, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi (Türkiye 2009’da onayladı) ve 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun kapsamında korunmaktadır.
Bu haklar arasında şunlar bulunur:
- Eğitim hakkı: Özel eğitim ve destek hizmetlerinden yararlanma.
- İstihdam hakkı: Kamu ve özel sektörde kota sistemiyle iş imkânı.
- Erişilebilirlik hakkı: Binalar, ulaşım, bilgi ve iletişim araçlarının erişilebilir hale getirilmesi.
- Sağlık hizmetlerine erişim.
- Toplumsal katılım ve ayrımcılıktan korunma.
🌍 Toplumsal Bakış ve Kapsayıcılık
Engellilik bir “kusur” değil, toplumun erişilebilirlik eksiklikleriyle büyüyen bir durumdur.
Bu nedenle modern yaklaşım, “engeli olan birey” değil “engellerle karşılaşan birey” tanımını benimser.
Amaç; bireyin değil, çevrenin engelsiz hale getirilmesidir.
💡 Türkiye’de Engelli Destekleri
- Engelli maaşı (2022 sayılı kanun kapsamında)
- Evde bakım maaşı
- Engelli kimlik kartı
- Vergi indirimleri ve erken emeklilik hakkı
- Ücretsiz ya da indirimli ulaşım
Birçok Haber bilgiyi sitemizden öğrenebilirsiniz lütfen Tıklayınız..