Türkiye genelinde engelli istihdamına yönelik yasal zorunluluklara uymayan işverenlere ağır yaptırımlar uygulanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen denetimler kapsamında, engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kamu ve özel sektör işverenlerine idari para cezası kesiliyor.
Yasal Zorunluluk Açık
Mevzuata göre;
-
Özel sektörde 50 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinin, çalışan sayısının en az %3’ü oranında engelli işçi istihdam etmesi gerekiyor.
-
Kamu kurumlarında ise bu oran %4 engelli ve ayrıca %2 eski hükümlü olarak uygulanıyor.
Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverenler için her ay, çalıştırılmayan her bir engelli işçi başına ayrı ayrı ceza uygulanıyor.
Cezalar Katlanarak Artıyor
Uzmanlar, cezanın tek seferlik değil, yükümlülük devam ettiği sürece aylık olarak tekrarlandığını vurguluyor. Bu durum, uzun süre engelli personel istihdam etmeyen işyerleri için ciddi mali kayıplara yol açıyor.
Ayrıca denetimlerde;
-
Sahte sigorta girişleri
-
Fiilen çalıştırılmayan engelli personel bildirimleri
-
Engelli kadrosu boş bırakılarak ödeme yapılması
gibi uygulamalar da tespit edilirse, ek yaptırımlar ve hukuki süreçler devreye giriyor.
“Amaç Ceza Değil, İstihdam”
Yetkililer, uygulamanın amacının ceza kesmek değil, engelli bireylerin iş gücüne katılımını artırmak olduğunu belirtiyor. Engelli istihdamı yapan işverenler için;
-
Sigorta primi teşvikleri
-
Vergi avantajları
-
İŞKUR destekleri
gibi birçok teşvik bulunduğu da hatırlatılıyor.
Engelli Bireyler İçin Güvenceli Çalışma
Engelli sivil toplum kuruluşları ise denetimlerin artmasını olumlu karşılarken, “Engelli bireyler yardım değil, hak ettikleri iş fırsatlarını istiyor” mesajını veriyor.
Uzmanlardan Uyarı
İşverenlere çağrıda bulunan uzmanlar, engelli istihdamı yükümlülüğünün düzenli olarak kontrol edilmesi ve açık kadroların İŞKUR üzerinden gecikmeden doldurulması gerektiğini belirtiyor.